Prezentacje i wywiady

Prezentacje i wywiady

Stabilność podatkowa w czasach globalnej niepewności


Jak wygląda dziś kondycja rynku paliwowego po latach uszczelniania systemu akcyzowego? Jak branża radzi sobie z wygaszeniem pakietu CPN, zmiennością cen ropy i rosnącymi kosztami działalności? O stabilności podatkowej, marginalnej skali szarej strefy, wyzwaniach regulacyjnych oraz perspektywach tradycyjnych stacji paliw w kontekście rozwoju paliw alternatywnych mówi Jarosław Neneman, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów.

 

 

 

 

W ostatnich miesiącach obserwujemy intensyfikację dialogu między Ministerstwem Finansów a organizacjami reprezentującymi przedsiębiorców, w tym Polską Izbą Paliw Płynnych. Jak Pan Minister ocenia tę formę współpracy? Czy są obszary, w których takie partnerstwo szczególnie usprawniło procesy lub przyniosło wymierne efekty dla rynku?

Jarosław Neneman: Współpraca z przedsiębiorcami jest absolutną podstawą prowadzenia polityki gospodarczej. Ministerstwo Finansów działa w pełnej otwartości na dialog i traktuje organizacje branżowe jako ważne źródło wiedzy o realnych procesach zachodzących na rynku. W przypadku sektora paliwowego ta współpraca ma długą historię i przyniosła bardzo konkretne rezultaty. Kilkanaście lat temu branża paliwowa była podatna na działania przestępcze, a nielegalny obrót paliwami stanowił poważny problem. Dzięki ścisłej współpracy z organizacjami branżowymi, w tym z Polską Izbą Paliw Płynnych, udało się wypracować rozwiązania, które doprowadziły do skutecznego uszczelnienia systemu akcyzowego.

Efekty są widoczne do dziś — szara strefa w paliwach jest obecnie marginalna, a nielegalne paliwa praktycznie nie pojawiają się na rynku. To przykład współpracy, która przyniosła wymierne korzyści zarówno dla państwa, jak i dla uczciwych przedsiębiorców. Obecnie konsultacje mają charakter bieżący i dotyczą różnych zagadnień podatkowych oraz regulacyjnych. Są prowadzone w sposób merytoryczny i partnerski, a ich efekty są korzystne dla obu stron.

Po zakończeniu pakietu CPN z końcem czerwca obserwowaliśmy wyraźny wzrost cen paliw. Jak Ministerstwo Finansów ocenia wpływ wygaszenia tego mechanizmu? Czy przewidywane są działania łagodzące po zakończeniu obecnego okresu obowiązywania pakietu?

Jarosław Neneman: Pierwszy pakiet CPN był działaniem szerokim, obejmującym zarówno obniżkę VAT, jak i akcyzy. Z punktu widzenia biznesu to właśnie akcyza miała największe znaczenie, ponieważ duże przedsiębiorstwa transportowe rozliczają VAT i jego obniżka nie wpływa na ich koszty. Pakiet był projektowany jako działanie czasowe, powiązane z podatkiem od nadzwyczajnych zysków, który miał finansować jego skutki. Podatek przeszedł pełną ścieżkę legislacyjną, ale ostatecznie nie został wprowadzony z powodu prezydenckiego weta. To w praktyce zamknęło możliwość kontynuowania programu w pierwotnej formie.

Obecny pakiet, obowiązujący od 17 do 31 sierpnia, jest znacznie węższy — obejmuje jedynie czasową obniżkę VAT oraz wprowadzenie cen maksymalnych, które de facto wyznaczają również maksymalną marżę. Bez podatku od nadzwyczajnych zysków przestrzeń do dalszych działań jest bardzo ograniczona. Dodatkowo sytuacja na rynkach międzynarodowych jest wyjątkowo niepewna: ceny ropy są niestabilne, a czynniki geopolityczne mogą w każdej chwili zmienić kierunek trendów. Dlatego trudno dziś przewidywać kolejne działania — będą one zależeć od tego, jak ukształtuje się sytuacja globalna w najbliższych tygodniach i miesiącach.

Branża paliwowa zwraca uwagę na dużą zmienność otoczenia regulacyjnego. Czy Ministerstwo Finansów planuje działania zwiększające przewidywalność regulacyjną dla właścicieli stacji paliw?

Jarosław Neneman: Jeśli spojrzymy na podatki, sektor paliwowy działa w jednym z najbardziej stabilnych otoczeń regulacyjnych w Polsce. Stawki akcyzy na paliwa pozostają niezmienione od ponad 20 lat, co przy inflacji oznacza realny spadek obciążenia. Opłata paliwowa zmienia się w sposób przewidywalny, zgodnie z mechanizmem ustawowym. Zmiany w VAT, które branża odczuwa, wynikają wyłącznie z działań nadzwyczajnych, takich jak pakiet CPN, i nie są elementem stałej polityki podatkowej.

Jeśli chodzi o obowiązki środowiskowe, to są one w gestii Ministerstwa Klimatu. To tam zapadają decyzje dotyczące systemów kaucyjnych, wymogów środowiskowych czy regulacji związanych z gospodarką odpadami. Ministerstwo Finansów nie prowadzi prac nad zmianami podatkowymi dotyczącymi dystrybucji paliw, więc w tym obszarze przewidywalność jest bardzo wysoka.

Właściciele stacji paliw sygnalizują rosnące koszty działalności, w tym obciążenia podatkowe oraz koszty związane z systemem kaucyjnym. Czy Ministerstwo Finansów rozważa przegląd instrumentów fiskalnych lub wsparcie dla MŚP w sektorze paliwowym?

Jarosław Neneman: Z perspektywy podatkowej nie widzimy wzrostu obciążeń w sektorze paliwowym. Stawka VAT pozostaje stabilna, a akcyza nie zmieniła się od dwóch dekad. To oznacza, że realne obciążenie podatkowe maleje. Stawki podatku dochodowego dla małych i średnich przedsiębiorców również nie wzrosły, poza zmianami wynikającymi z Polskiego Ładu i składki zdrowotnej. W ciągu ostatnich trzech lat obciążenia podatkowe, rozumiane jako stawki nominalne i realne, nie zwiększyły się.

System kaucyjny rzeczywiście generuje koszty dla przedsiębiorców, ale jednocześnie przynosi wymierne efekty środowiskowe. W przestrzeni publicznej widać wyraźny spadek liczby porzuconych butelek plastikowych, co było głównym celem reformy. Rozumiem, że system jest uciążliwy i wymaga dodatkowych nakładów organizacyjnych, ale jego efektywność jest zauważalna. Z perspektywy Ministerstwa Finansów nie ma obecnie podstaw do wprowadzania dodatkowych preferencji podatkowych dla tego sektora.

Ministerstwo Finansów regularnie informuje o działaniach KAS w zakresie zwalczania nielegalnego obrotu paliwami. Jak ocenia Pan aktualną skalę tego zjawiska? Czy planowane są nowe narzędzia wzmacniające bezpieczeństwo rynku?

Jarosław Neneman: Skala nielegalnego obrotu paliwami jest obecnie bardzo niewielka. W przeciwieństwie do papierosów czy e-papierosów, gdzie niemal co tydzień pojawiają się informacje o wykrytych fabrykach czy przemycie, w przypadku paliw takie sytuacje są sporadyczne. To efekt wieloletnich działań uszczelniających, prowadzonych wspólnie z branżą.

W zakresie podatku VAT kluczowe znaczenie ma wdrażanie Krajowego Systemu e-Faktur. Luka VAT spadła z 14,7% w 2023 roku do 4,9% w 2025 roku, a pełne wdrożenie KSeF prawdopodobnie zmniejszy ją jeszcze bardziej. Początki każdej dużej reformy są trudne, ale już dziś przedsiębiorcy sygnalizują, że system ułatwia prowadzenie działalności — szczególnie mniejszym firmom, które wcześniej gubiły faktury papierowe. Teraz wszystkie dokumenty są w jednym miejscu, co zwiększa porządek i przejrzystość. Po stronie sprzedażowej niewiele się zmieni, bo transakcje i tak przechodzą przez kasy fiskalne lub infrastrukturę sprzedażową. W przyszłym roku planowane jest odejście od tradycyjnych paragonów, co dodatkowo uporządkuje procesy.

Jak Ministerstwo postrzega przyszłość tradycyjnych stacji paliw w kontekście rosnącej roli paliw alternatywnych i elektromobilności? Czy przewidywane są zachęty podatkowe wspierające inwestycje w nową infrastrukturę?

Jarosław Neneman: Paliwa płynne pozostaną podstawą rynku jeszcze przez wiele lat. Dystrybutory będą miały co przelewać, a właściciele stacji mogą spokojnie prowadzić działalność w tradycyjnym modelu. Rozwój paliw alternatywnych to przede wszystkim wyzwanie dla producentów, a nie dla sprzedawców. Elektromobilność rozwija się, ale jej tempo jest nierówne i zależy od wielu czynników.

Ministerstwo Finansów nie przewiduje żadnych zachęt podatkowych dotyczących budowy infrastruktury ładowania czy elektryfikacji stacji – to kompetencja Ministerstwa Klimatu. Z perspektywy ekonomicznej w przyszłości może pojawić się bodziec sprzyjający elektryfikacji — jeśli ceny paliw będą trwale wysokie, a energia elektryczna będzie taniała dzięki inwestycjom w OZE i magazyny energii. To jednak perspektywa wieloletnia, a obecnie sytuacja właścicieli stacji paliw jest stabilna.

Jak układa się współpraca Ministerstwa Finansów i Pana Ministra z Polską Izbą Paliw Płynnych — zarówno historycznie, jak i obecnie?

Jarosław Neneman: Historycznie najważniejszym obszarem współpracy były działania akcyzowe, które doprowadziły do skutecznego uszczelnienia rynku paliw. Obecnie kontakt dotyczy głównie konsultacji zmian podatkowych, które mogą dotykać sektor paliwowy. W zakresie podatków nakładanych bezpośrednio na dystrybucję paliw nie prowadzimy istotnych zmian, dlatego tych kontaktów jest mniej. Natomiast wszystkie pozostałe zmiany podatkowe konsultujemy w sposób właściwy, a drzwi Ministerstwa Finansów są zawsze otwarte dla przedstawicieli Izby. Jesteśmy gotowi omawiać wszystkie kwestie, które są dla niej istotne.

Wywiad ukazał się w wydaniu 4/2026 „Paliw Płynnych”

Wróć