Ważne orzeczenie dla przedsiębiorców korzystających z subwencji Polskiego Funduszu Rozwoju

Przedsiębiorca nie musi zwracać wielomilionowej subwencji, którą przeznaczył na utrzymanie zatrudnienia w dobie pandemii Covid-19. Sądy podzielają stanowisko Rzecznika MŚP w zakresie bezpodstawnych roszczeń PFR o zwrot całości subwencji z tzw. Tarczy Finansowej PFR w oparciu o ryzyko jakiegokolwiek rodzaju nadużyć.

Przedsiębiorca prowadzący działalność w branży produkcyjnej złożył wniosek o podjęcie przez Rzecznika MŚP Oddział Terenowy w Białymstoku czynności interwencyjnych w sprawie decyzji PFR dotyczącej rozliczenia subwencji finansowej otrzymanej w ramach programu rządowego Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm. Po wydatkowaniu subwencji zgodnie z celem Programu na utrzymanie miejsc pracy oraz po złożeniu oświadczenia o rozliczeniu otrzymał wezwanie do zwrotu subwencji w całości tj. w wysokości ponad trzech milionów złotych z uwagi na to, że zdaniem PFR zaistniało ryzyko wystąpienia jakiegokolwiek rodzaju nadużyć. Przedsiębiorca zarówno w toku postępowania reklamacyjnego jak i procesu sądowego wyjaśniał, że spełnia warunki do umorzenia subwencji oraz nie istnieją żadne przestępstwa ani nadużycia, których mógłby się dopuścić. W odpowiedzi uzyskał jedynie stwierdzenie, że powodem żądania zwrotu jest negatywna rekomendacja CBA.

Rzecznik MŚP w swoim stanowisku skierowanym do przedsiębiorcy przedstawił ocenę prawną takiego postępowania PFR. Podkreślił, że ciężar udowodnienia nieprawidłowości leży po stronie powoda, a sama negatywna rekomendacja CBA bez wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych nie uzasadnia tak radykalnych działań jak żądanie zwrotu subwencji, która została przeznaczona w całości na utrzymanie miejsc pracy. W demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) nie może być miejsca na sytuacje, w których przedsiębiorcy są zobowiązani do zwrotu przyznanych im środków publicznych pomimo nie udowodnienia im w sposób ostateczny i bezsporny popełnienia przestępstw czy nadużyć.

Sąd Okręgowy w pisemnym uzasadnieniu zajął tożsame stanowisko i oddalił powództwoPFR.

W ocenie Sądu działania PFR w postaci bezpodstawnego żądania zwrotu całości wypłaconej subwencji stanowiły nierespektowanie zasad ciążących na organach władzy publicznej na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym zasady zaufania do organów państwa (art. 2 Konstytucji) i zasada zaufania do przedsiębiorcy (art. 10 Prawa przedsiębiorców), mimo iż powód realizował program rządowy i na zasadzie zlecenia (powierzenia) realizował zadania z zakresu administracji publicznej. Sąd Okręgowy zwrócił także uwagę, że PFR nie może ustanawiać nieścisłych pojęć, a następnie korzystając z nich, obciążać uprawnionych, którzy w zaufaniu podjęli określone decyzje w zakresie prowadzonej działalności i wydali otrzymane środki zgodnie z oczekiwaniami władzy. W okolicznościach sprawy uwzględnienie powództwa naruszałoby zasadę zaufania obywatela do państwa ifaktycznie prowadziłoby do pozbawienia pozwanego beneficjenta uprawnień nabytych.

Orzeczenie nie jest prawomocne, niemniej stanowi istotny wkład w kształtującą się linię orzeczniczą, zgodnie z którą negatywna rekomendacja CBA nie jest wystarczającym dokumentem obligującym do zwrotu subwencji w całości, a PFR przed zażądaniem zwrotu powinien samodzielnie przeprowadzić czynności wyjaśniające w zakresie tego czy i jakie nadużycie zostały popełnione.

Link do aktualności >>><<<

Źródło: Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw